
…….
เมื่อสถานการณ์ยืดเยื้อ ความเครียดอาจไม่ได้เกิดจากน้ำอย่างเดียว
ช่วงที่มีน้ำท่วม หลายคนต้องรับมือกับเรื่องที่ไม่แน่นอน ทั้งบ้านที่ได้รับผลกระทบ การเดินทาง การทำงาน รายได้ การเรียนของลูก หรือความกังวลเรื่องความปลอดภัยของคนในครอบครัว
แม้แต่คนที่บ้านไม่ได้ถูกน้ำท่วมโดยตรง ก็อาจรู้สึกเครียดได้จากการติดตามข่าวสารและภาพเหตุการณ์ต่าง ๆ บนโซเชียลมีเดียตลอดทั้งวัน
ความเครียดในสถานการณ์แบบนี้เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ และไม่ได้หมายความว่าเราอ่อนแอ
…….
ทำไมยิ่งนาน ยิ่งรู้สึกเหนื่อย?

ในช่วงแรกของเหตุการณ์ เราอาจมีแรงและความกระตือรือร้นในการรับมือกับปัญหา แต่เมื่อสถานการณ์ยืดเยื้อ ร่างกายและสมองต้องอยู่กับความกังวลต่อเนื่อง จึงอาจเริ่มมีอาการ เช่น
- หงุดหงิดง่าย ใจร้อน หรือร้องไห้ง่าย
- คิดเรื่องเดิมซ้ำ ๆ หยุดความกังวลได้ยาก
- นอนหลับยาก หรือตื่นกลางดึก
- ไม่มีสมาธิ ทำงานหรือเรียนได้ไม่เหมือนเดิม
- เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง หรือไม่อยากทำอะไร
- รู้สึกกลัวกับข่าวร้ายที่อาจเกิดขึ้นกับตัวเองหรือครอบครัว
อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นชั่วคราวเมื่อเราต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ควบคุมได้ยาก
…..
1. ติดตามข่าว แต่ไม่จำเป็นต้องติดตามตลอดเวลา

การรู้ข้อมูลเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะข้อมูลเรื่องเส้นทาง การเดินทาง หรือประกาศจากหน่วยงานต่าง ๆ แต่การเปิดโซเชียลมีเดียและดูข่าวทุกไม่กี่นาที อาจทำให้สมองอยู่ในภาวะ “เตรียมรับอันตราย” ตลอดเวลา
ลองกำหนดช่วงเวลาสำหรับเช็กข่าว เช่น เช้า กลางวัน และเย็น และเลือกติดตามแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือเพียงไม่กี่แหล่ง
เราไม่จำเป็นต้องรู้ทุกเรื่องที่เกิดขึ้น เพื่อที่จะดูแลตัวเองและครอบครัวได้ดี
……
2. แยกสิ่งที่ “ควบคุมได้” กับ “ควบคุมไม่ได้”
ลองถามตัวเองว่า
“เรื่องนี้มีอะไรที่ฉันทำได้ตอนนี้บ้าง?”
เช่น เตรียมยาและของจำเป็น ติดต่อคนในครอบครัว วางแผนการเดินทาง หรือจัดการเรื่องงานที่จำเป็น
ส่วนสิ่งที่เราไม่สามารถควบคุมได้ เช่น ปริมาณฝน ระดับน้ำ หรือสถานการณ์ในพื้นที่อื่น อาจต้องยอมรับว่าเราไม่สามารถแก้ไขทุกอย่างได้ด้วยตัวเอง
การหันกลับมาให้ความสนใจกับสิ่งที่เราทำได้ จะช่วยลดความรู้สึก helpless หรือรู้สึกว่าทุกอย่างอยู่เหนือการควบคุม
………..
3. พยายามรักษากิจวัตรพื้นฐาน
ในช่วงที่ชีวิตไม่เป็นปกติ เราไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเหมือนเดิม แต่ควรรักษาพื้นฐานบางอย่างไว้ เช่น
กินให้เป็นเวลา นอนให้เพียงพอ ขยับร่างกาย และพักจากหน้าจอ
โดยเฉพาะการนอน หากเป็นไปได้ควรลดการดูข่าวหรือโซเชียลก่อนเข้านอน เพราะข้อมูลที่กระตุ้นความกังวลอาจทำให้สมองตื่นตัวและหลับยากขึ้น
……
4. สำหรับพ่อแม่ เด็กอาจเครียดโดยไม่พูดออกมา

เด็กบางคนไม่ได้บอกว่า “หนูเครียด” แต่ความเครียดอาจแสดงออกเป็นการงอแง ติดพ่อแม่มากขึ้น หงุดหงิดง่าย นอนยาก ฝันร้าย ปัสสาวะรดที่นอน หรือไม่อยากไปโรงเรียน
สิ่งที่พ่อแม่ทำได้คือ รับฟังและช่วยให้เด็กรู้สึกปลอดภัย มากกว่าการบอกว่า “อย่ากลัว” หรือ “ไม่มีอะไรหรอก”
อาจพูดง่าย ๆ ว่า
“แม่รู้ว่าช่วงนี้มันน่ากังวลนะ แต่ตอนนี้เราอยู่ด้วยกัน และเราจะช่วยกันดูแลเรื่องที่เราทำได้”
สำหรับเด็กที่มี ADHD, Autism หรือมีปัญหาทางอารมณ์อยู่เดิม การเปลี่ยนแปลงของกิจวัตรอาจส่งผลมากเป็นพิเศษ การรักษากิจวัตรที่คุ้นเคยเท่าที่ทำได้จึงมีความสำคัญ
…..
5. อย่าลืมดูแลตัวเอง แม้กำลังดูแลคนอื่น
ในครอบครัวที่มีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือคนที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ ผู้ดูแลมักให้ความสำคัญกับทุกคนจนลืมดูแลตัวเอง
แต่การพัก ไม่ได้หมายความว่าเราเห็นแก่ตัว
คนที่ดูแลคนอื่นก็ต้องมีเวลาพัก เพื่อให้ตัวเองมีแรงดูแลคนที่เรารักต่อไป
……
แล้วเมื่อไหร่ควรปรึกษาแพทย์?

ความเครียดในช่วงเหตุการณ์รุนแรงเป็นสิ่งที่พบได้ แต่หากอาการ รุนแรงขึ้น ต่อเนื่องจนรบกวนการนอน การทำงาน การเรียน หรือการใช้ชีวิต หรือรู้สึกว่าตัวเองรับมือไม่ไหว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
และหากมีความคิดทำร้ายตัวเอง หรือรู้สึกว่าไม่ปลอดภัย ควรขอความช่วยเหลือจากคนใกล้ชิดและบุคลากรทางการแพทย์โดยเร็ว
เราอาจไม่สามารถทำให้น้ำลดลงได้ในทันที แต่เราสามารถช่วยกันดูแล “ใจ” ของเราและคนที่เรารักในระหว่างที่สถานการณ์กำลังผ่านไปได้
ขอให้ทุกคนปลอดภัย และผ่านช่วงเวลานี้ไปด้วยกันค่ะ

ใส่ความเห็น